Derin TMS hakkında görüşmelerde en sık gelen on soruyu ve kısa yanıtlarını bir araya getirdik. Yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; uygunluk her kişi için ayrı değerlendirilir.
1. Derin TMS nedir?
Derin transkraniyal manyetik stimülasyon, başa yerleştirilen kask biçimindeki özel bir bobin (H-bobin) aracılığıyla beynin belirli bölgelerinin manyetik alanla uyarıldığı bir yöntemdir. Cerrahi işlem ve anestezi gerektirmez; kişi seans boyunca uyanıktır.
2. Klasik TMS’den farkı nedir?
Temel fark bobin tasarımındadır. H-bobinler manyetik alanı daha derine ve daha geniş bir alana iletecek biçimde tasarlanmıştır. İki yöntemi doğrudan karşılaştıran çalışmaların sayısı sınırlıdır; hangisinin tercih edileceği tanıya ve kişiye göre değerlendirilir.
3. Hangi durumlarda değerlendirilir?
Araştırma desteğinin en güçlü olduğu alanlar, ilaç tedavilerinden yeterli yanıt alınamayan majör depresyon ve obsesif kompulsif bozukluktur. Diğer alanlardaki araştırmalar sürmektedir.
4. Seans nasıl geçer?
Kişi koltuğa oturur ve kask başa yerleştirilir. İlk seansta motor eşik ölçülerek uyarım şiddeti kişiye göre ayarlanır. Uyarım sırasında tıklama sesi duyulur ve saçlı deride vurma hissi olur; bu nedenle kulak tıkacı kullanılır. Seans süresi protokole göre değişir, çoğunlukla 20 dakika dolayındadır. Seanstan sonra kişi genellikle günlük işlerine dönebilir.
5. Kaç seans gerekir?
Depresyon çalışmasında dört hafta boyunca haftada beş gün, OKB çalışmasında altı hafta boyunca günlük seans uygulanmıştır. Uygulamada plan, tanıya ve yanıta göre kişiye özel yapılır.
6. Ağrılı mıdır?
İlk seanslarda uyarım bölgesinde rahatsızlık ve seans sonrası baş ağrısı görülebilir. Bu yakınmalar çoğunlukla hafiftir ve seanslar ilerledikçe azalır.
7. Ciddi bir riski var mı?
En önemli nadir risk nöbettir. Bu nedenle başlamadan önce nöbet öyküsü, kullanılan ilaçlar, alkol kullanımı ve uyku düzeni sorulur.
8. Kimlere uygulanmaz?
Başta ya da başa yakın bölgede metal implantı olan kişilerde (örneğin koklear implant, anevrizma klipsi) uygulanmaz. Kalp pili gibi cihazlar, nöbet öyküsü ve gebelik gibi durumlar ön değerlendirmede ayrıca ele alınır.
9. İlaçlarıma devam edecek miyim?
Bu karar hekimle birlikte verilir. Derin TMS çoğu zaman mevcut tedaviye eklenir. İlaçlarda kendi kendine değişiklik yapılmamalıdır.
10. Sonuç garantili midir?
Hayır. Çok merkezli kontrollü çalışmalarda yanıt oranı depresyonda gerçek uyarımla yaklaşık %38, sahte uyarımla %21; OKB’de gerçek uyarımla yaklaşık %38, sahte uyarımla %11 bulunmuştur. Yani kişilerin bir bölümü belirgin yarar görürken bir bölümü görmez. Beklentinin baştan gerçekçi konuşulması bu yüzden önemlidir.
Ayrıntılı bilgi: Derin TMS sayfası.
Kaynaklar
- Levkovitz ve ark., majör depresyonda derin TMS: çok merkezli randomize kontrollü çalışma, World Psychiatry (2015)
- Carmi ve ark., OKB’de derin TMS: çok merkezli randomize kontrollü çalışma, American Journal of Psychiatry (2019)
Genel bilgilendirme. Tanı ve tedavi kararları bireysel hekim değerlendirmesiyle verilir.
Son güncelleme 11 Kasım 2026 · Editör iletişimi [email protected]