Uzm. Dr. Emrah Yıldız
08 November 2026

PSİKİYATRİSTİN NOTU · 8 KASIM 2026

Bazen akşam koltuğa otururuz ama zihnimiz hâlâ mesai yapar. Yanıtlanacak bir mesaj, kaçırılmaması gereken bir haber, bitmeyen bir içerik akışı… Gün bitmiştir; ulaşılabilir olma beklentisi sürmektedir.

Dinlenmek için telefona uzanmak tanıdık bir alışkanlık. Burada kendimize sorabileceğimiz soru şu: Bu kullanımın ardından daha dinlenmiş mi hissediyorum, yoksa daha da dolmuş mu? Yanıt herkes için, her gün aynı olmayabilir.

Bu hafta konuyu neden konuşuyoruz?

4 Kasım 2026'da yayımlanan Türkiye araştırması, yedi bölgeden 807 katılımcıda dijital yorgunluğun gelir, yaş ve bölgeye göre farklılaştığını bildiriyor. Araştırma, dijital yükü kişisel kullanım alışkanlıklarının yanında sosyal koşullarla birlikte ele alıyor. [1]

Bu çalışma bir psikiyatrik tanı araştırması veya tedavi deneyi değildir. Bulguları, tek başına neden-sonuç ilişkisi kurmak ya da herkes için aynı ekran süresini önermek amacıyla kullanamayız.

Benim bu bulgudan çıkardığım mesaj şu: Sürekli çevrimiçi kalmayı gerektiren iş koşullarını, bakım sorumluluklarını ve ekonomik baskıları konuşmadan kişiye yalnızca “Telefonu bırak” demek eksik kalabilir.

Bir psikiyatrist olarak neye bakarım?

Ekranda geçirilen sürenin yanında, kullanımın kişinin uykusuna, ilişkilerine, işine ve kendi zamanını yönetebilmesine etkisini anlamaya çalışırım. Ne zamandır yorgun olduğunu, nelerin yükü artırdığını ve dinlenince nasıl değiştiğini sorarım.

“Dijital yorgunluk” ifadesi tek başına bir kişiye tanı koydurmaz. Ayrıca gündelik yorgunlukla tükenmişliği eş anlamlı kullanmamak gerekir: Dünya Sağlık Örgütü, tükenmişliği özellikle işle ilişkili kronik stres bağlamında tanımlar. [2]

Günlük hayatta dört küçük sınır

  1. Bildirimleri seçin. Gereksiz uyarıları azaltmayı deneyin; önemli kişilere ve gerekli iletişim kanallarına ulaşılabilir kalın.
  2. Yanıt beklentisini konuşun. İşiniz ve sorumluluklarınız elveriyorsa, mesajlara ne zaman dönebildiğinizi netleştirin. Her iletişimin aynı anda yanıtlanması gerekmeyebilir.
  3. Bir molayı içerikle doldurmadan geçirin. Kısa bir yürüyüş, sessizlik veya yüz yüze bir sohbet deneyin. Sonrasında nasıl hissettiğinize dikkat edin.
  4. Uykuya geçişe alan bırakın. Günün son bölümünde sizi daha fazla uyaran içerikleri fark edin; daha sakin ve sürdürülebilir bir akşam düzeni oluşturmayı deneyin.

Bunlar bir tedavi reçetesi veya kesin sonuç vaat eden bir program değildir. Amaç, size uygun sınırları küçük adımlarla araştırmak. Uygulanabilir bir düzen kurmakta işyerinin ve yakın çevrenin desteği de değerli olabilir.

Her yorgunluğu ekrana bağlamayın

Süren çökkünlük, keyif alamama, dikkat güçlüğü ve uyku değişiklikleri günlük yaşamı etkiliyorsa değerlendirme önemlidir. Özellikle yaklaşık iki haftadır devam eden belirtileri yalnızca “yoğunluk” diye geçiştirmeyin. İki hafta tek başına tanı ölçüsü değildir; belirgin işlev kaybı varsa beklemek gerekmez. Bedensel hastalıklar ve kullanılan ilaçlar da benzer yakınmalara katkıda bulunabilir. [3]

Her mesaja hemen dönmek zorunda değilsiniz. Kendinize ayırdığınız zaman da değerlidir.

Uzm. Dr. Emrah Yıldız
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı, değerlendirme ve tedavi yerine geçmez. Kapak görseli yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Kaynaklar

  1. Karaboğa MT. Socio-digital precarity: The unequal dynamics of digital fatigue in Turkey. Online Journal of Communication and Media Technologies. 2026;16(4):e202653. Yayın tarihi: 4 Kasım 2026. Özgün araştırma.
  2. Dünya Sağlık Örgütü. Burn-out an occupational phenomenon: International Classification of Diseases. 28 Mayıs 2019. Resmî açıklama.
  3. National Institute of Mental Health. Depression. Erişim: 8 Kasım 2026. Belirtiler ve değerlendirme.
Bu yazıyı paylaş: